مشکل گردهافشانی درختان گیلاس و راهحل آن
شاید اصلیترین و شناختهشدهترین مشکل درختان گیلاس، گردهافشانی ناقص آنها باشد که باغدار به علت نقص در آن، عارضه ساچمهای شدن و ریزش میوهچهها را شاهد خواهد بود و در نهایت باعث کاهش عملکرد میشود. این مسئله در باغاتی که بهمنظور بهرهبرداری اقتصادی احداث شدهاند، مسئلهای اساسی و قابل توجه بوده که باعث صرف هزینههای هنگفت و بیثمر برای باغدار میشود.
برای تلقیح و گردهافشانی مؤثر در گیاهان، دانه گرده باید توسط کُلاله پذیرش شود و پس از آن جوانهزنی اتفاق میافتد. این عمل در گیاهان دیگر سریعتر، و در درخت گیلاس کندتر از دیگر هستهداران انجام میشود.
نکته قابل توجه اینکه درخت گیلاس بهویژه گیلاس تکدانه مشهد (خودناسازگار و دگرناسازگار) بوده؛ یعنی نهتنها گردهافشانی از درخت گیلاس کناری برای بارورسازی مؤثر نبوده بلکه از درختی مانند آلبالو نیز نمیتوان برای تلقیح گل استفاده کرد.
اگر توجه کرده باشید در گذشته برای گردهافشانی، یک درخت آلبالو کنار درخت گیلاس بهمنظور بارورسازی کاشته میشد، ولی باز هم شاهد ریزش میوهچهها بودهایم.
بسیاری از کارشناسان بر این باورند سه واریته متفاوت به اصطلاح (X_Y_Z) باید اتفاق بیفتد تا گردهافشانی مؤثر صورت گیرد و حتی اگر بهصورت هکتاری گیلاس و آلبالو در کنار هم کاشته شوند باز هم این عمل ناقص انجام میشود تا زمانی که رقم گردهافشان وجود داشته باشد.
در ادامه به روشهای مختلف گردهافشانی و تلقیح گیلاس میپردازیم.

حل مشکل گردهافشانی درخت گیلاس
راه اول:
اولین و بهترین راه برای حل این مسئله، کاشت رقم گردهزا در باغ میباشد.
برای گیلاس تکدانه مشهد از ارقام گیلاس صورتی لواسان یا زرد دانشکده استفاده کنید. و برای گردهافشانی گیلاس قرمز رضائیه از رقم مشکینشهر.
صورتی لواسان و زرد دانشکده برای قرمز رضائیه توصیه نمیشود.
راه دوم: استقرار کندوهای زنبور عسل در باغ
از دیگر راهها برای افزایش باردهی، قرار دادن چند کندوی زنبور عسل برای کمک به گردهافشانی میباشد که نتیجهگیری مطلوبی داشته است.
اما از ایراداتی که میتوان به این روش گرفت، در مناطق سردسیر زنبورهای کارگر کمتر فعالیت دارند و در هوای بارانی، دمای پایین و هوای سرد و ابری، فعالیت زنبورها کاهش یافته یا مختل میشود.
راه سوم: فروتست پرو و کودهای کلسیم مایع
محلولپاشی کود فروت ست پرو هنگام تورم جوانهها با تأمین عناصر روی (Zn)، بور (B)، پتاسیم و اسیدهای آمینه تا درصد زیادی انرژی جوانهها را حفظ میکند. مرحله دوم محلولپاشی بعد از باز شدن ۸۰٪ گلبرگها بهصورت مهپاش روی شکوفهها انجام میشود. کودهای کلسیم به همراه اسیدهای آمینه، انرژی و کلسیم عمر جوانهها را تا درصد زیادی افزایش میدهند.
راه چهارم: هورمونها
تحقیقات نشان داده هورمون اُکسین تا ۷۵ درصد، جیبرلین ۶۵ درصد و سیتوکنین تا ۵۰ درصد تلقیح شکوفهها را افزایش میدهد.
از اینرو هنگامی که تمام شکوفههای درخت گیلاس باز شده باشند، مهپاشی هورمونها و کودهای حاوی هورمون میتواند مؤثر باشد.
یکی از بهترین کودهای مایع که در مناطق مختلف آزمایش و نتیجهگیری بسیار مطلوبی داشته «سوپرلوکس» ساخت کشور آلمان بوده که با ترکیبی خاص و ویژه از عناصر غذایی ماکرو، میکرو، هیومیک و فولویک اسید، اسیدهای آمینه و جلبک دریایی، ماده آلی و کربن آلی، کلسیم، هورمونهای اُکسین، جیبرلین و سیتوکنین و ویتامینهای مختلف میباشد که از دوران تورم جوانهها و گل تا پس از برداشت و برای تمام طیف گیاهان قابل استفاده میباشد.
برای خرید کود فسفات مایع میتوانید به سایت ما مراجعه کنید.
تأثیر کود سوپرلوکس بر درختان گیلاس
قبل از گلدهی:
عناصر روی (Zn)، بُر (B)، پتاسیم و کلسیم به همراه اسیدهای آمینه موجود در ترکیبات سازنده این محصول، هنگام تورم جوانهها و قبل از بازشدن شکوفهها بهعنوان فروتست باعث تأمین نیاز غذایی و افزایش مقاومت جوانهها نسبت به سرمای بهاره میشود.
دوران گلدهی:
ترکیب کلسیم، اسیدهای آمینه گلایسین، پرولین، هیستیدین، والین، گلوتامین و آرژنین و هورمونهای مختلف، سوپرلوکس را نسبت به کودهای دیگر بیرقیب کرده و میتواند ضریب تبدیل گل به میوه را در درختان گیلاس که مشکل گردهافشانی دارند، بالا ببرد.
استفاده از آن در دوران ۸۰٪ گل بهصورت مهپاش روی شکوفهها عمر تخمکها را بالا برده و دانه گرده میتواند بدون تأخیر روی کلاله نشسته و تلقیح انجام شود.

پس از تشکیل میوه:
بعد از تلقیح و هنگام نخودی شدن میوه، محلولپاشی برگی این محصول باعث افزایش سایز، بهبود رنگ، طعم و افزایش کیفیت و بازارپسندی محصولات میشود. پتاسیم موجود این وظیفه را بر عهده داشته و همزمان باعث فعال شدن حدود شصت آنزیم در گیاه و افزایش مقاومت به بیماریها و آفات مختلف میشود. خرید کود فسفیت پتاسیم میتواند نیاز گیاه شما را بر طرف کند.
بعد از برداشت محصول:
اواخر خردادماه تا اواسط تیرماه، بعد از برداشت میوه همزمان با تابش شدید نور خورشید، گرمای تابستان و تمایزیابی درخت، محلولپاشی برگی سوپرلوکس به علت وجود عناصر میکرو و جلبک دریایی از بروز تنش و آفتابسوختگی جوانهها جلوگیری کرده و باعث ریکاوری درخت در این دوره میشود.
قبل از خزان در پاییز:
گیاه از اول فروردین تا اواخر مهرماه، عناصر غذایی زیادی برای رشد استفاده کرده و هنگام زرد شدن برگ درختان و ذخیرهسازی انرژی و بازگرداندن عناصر غذایی از برگ به سرشاخهها، استفاده از سوپرلوکس باعث میشود انرژی بسیار بیشتری بهصورت مضاعف در سرشاخهها ذخیره شده و سال آینده درخت با انرژی بیشتر استارت رشدی خود را بزند.
جمع بندی
گردهافشانی ناقص یکی از مهمترین مشکلات درختان گیلاس است که باعث ریزش میوهچهها و کاهش محصول میشود و حتی باغهایی که هزینه زیادی شده، بدون توجه به آن بازدهی مناسبی ندارند. گیلاس به دلیل خودناسازگار بودن، نیازمند رقم گردهافشان سازگار است و استفاده از آلبالو یا گیلاس غیرمرتبط اثر زیادی ندارد.
کاشت ارقام گردهزا، استقرار کندوهای زنبورعسل و محلولپاشی کودهای کامل و هورمونی مانند سوپرلوکس در دورههای مختلف رشد، باعث افزایش طول عمر جوانهها، موفقیت در تلقیح و بهبود کیفیت میوه میشود.
ترکیب این اقدامات میتواند ضریب باردهی را بالا ببرد، مقاومت درخت را تقویت کند و علاوه بر افزایش کمیت، کیفیت و ماندگاری محصول را هم تضمین کند.

سوالات متداول درباره گرده افشانی درخت گیلاس:
-
برای رفع مشکل گردهافشانی گیلاس تکدانه مشهد چه ارقامی بهعنوان گردهزا توصیه میشوند؟
صورتی لواسان، زرد دانشکده
-
برای گردهافشانی مؤثر گیلاس قرمز رضائیه چه رقم مناسب است؟
مشکینشهر
-
در مرحله تورم جوانهها و پیش از باز شدن شکوفهها برای تأمین عناصر غذایی و افزایش مقاومت جوانهها چه کودی توصیه میشود؟
فروتست پرو
-
در دوران گلدهی برای افزایش عمر تخمکها و بهبود تلقیح چه کودی بهترین عملکرد را دارد؟
سوپرلوکس
-
پس از تشکیل میوه و در مرحله نخودی شدن برای بهبود رنگ، طعم و کیفیت میوه چه کودی مناسب است؟
سوپرلوکس
-
بعد از برداشت محصول در تابستان برای جلوگیری از تنش و آفتابسوختگی چه اقدامی مؤثر است؟
محلولپاشی سوپرلوکس
-
چرا درختان گیلاس حتی با وجود کاشت آلبالو در کنارشان باز هم مشکل گردهافشانی دارند؟
زیرا گیلاس خودناسازگار و دگرناسازگار است و آلبالو نمیتواند نقش گردهافشان ایفا کند.
منبع : لوکس کود
