بهترین کود برای گیلاس
کشور ما به علت جغرافیای متنوع و پوشش گیاهی مختلف، محل کشت، سرمایهگذاری و پرورش درختان میوه متنوعی بوده که علاوه بر صرفهی اقتصادی، باعث گسترش آگاهی عموم مردم نسبت به نحوهی کاشت تا برداشت، شرایط اقلیمی و پرورش آنها شده و همین امر یکی از عوامل جذب و گسترش علاقهمندان به این حوزه میباشد. از جمله میوههای پرطرفدار که در کشور ما ارقام و گونههای مختلفی از آن کشت میشود، گیلاس است که به شکلهای تازهخوری، مربا، خشکشده و آبمیوه به بازار عرضه میشود.
در ادامه مطلب به بخشهای مختلف رشدی درخت گیلاس، معضلات، نحوهی کوددهی و بهترین نوع آن میپردازیم.
در درختان میوهی هستهدار مانند گیلاس، زردآلو، هلو و شلیل عموماً تنها با تبدیل شدن حدود ۱۰٪ از گلها به میوه بار اقتصادی بسته میشود. اما برای رسیدن به این مقدار لازم است عوامل محیطی، دمایی و تغذیهای متنوعی دست به دست هم دهند تا بار موردنظر شکل بگیرد.
یکی از عوامل مهم تأثیرگذار در کیفیت میوهی گیلاس، نیاز سرمایی است که در سال حدود ۹۰۰ ساعت دمایی بین ۲ تا ۷ درجهی سانتیگراد، مشابه سیب، لازم دارد تا محصولی با کیفیت و بازارپسندی قابل قبول به بازار عرضه کند. به همین دلیل در مناطق سردسیری مانند آذربایجان شرقی و غربی، تبریز، کرمانشاه و مناطق سردسیر دیگر پوشش گیاهی بیشتری از آن وجود دارد.

مرحله اول تغذیه: فروت سِت پرو
یکی از راههای افزایش ضریب تبدیل گل به میوه و کاهش ریزش میوهچهها و جلوگیری از عارضهی ساچمهای شدن گیلاس، محلولپاشی کود فروت ست پرو قبل از باز شدن شکوفهها و هنگام متورم شدن جوانهها میباشد. در این دوره خاک هنوز سرد بوده و ریشه توانایی حرکت و جذب عناصر غذایی مانند روی (Zn)، ازت (N) و بور (B) که باعث بهبود و تقویت جوانهها میشوند را ندارد و تلقیح ناقص انجام میشود. از این رو، محلولپاشی عناصر گفتهشده به همراه اسیدهای آمینه و پتاسیم باعث تقویت جوانهها و افزایش مقاومت آنها به سرمای بهاره میشود.
مرحله دوم: استفاده از هورمونها
درختان گیلاس به علت مشکلات گردهافشانی و نقص در این امر و نبود رقم گردهافشان کاهش عملکرد شدیدی داشته و میوهچهها دچار عارضهی ساچمهای شدن و با ریزش شدید مواجه میشوند.
از این رو، محلولپاشی برگی کودهای کلسیم و بور به همراه اسیدهای آمینه در دوران ۸۰٪ گل و محلولپاشی کودهای حاوی هورمونهای جیبرلین، سیتوکنین و اُکسینها به شدت ضریب تبدیل گل به میوه را بالا برده و تا درصد زیادی از ریزش میوهها جلوگیری میکند.
پیشنهاد میشود از کود مایع سوپر لوکس تحت لیسانس آلمان استفاده کنید که حاوی اسیدهای آمینه، ویتامینها و هورمونها میباشد.
(نکتهی مهم و قابل توجه: محلولپاشی نباید بهصورت مستقیم بلکه بهصورت مهپاش انجام گیرد.)

مرحله سوم: افزایش وزن، طعم و کیفیت گیلاس
همزمان با شروع رنگگیری و تغییر رنگ میوه از سبز به صورتی و قرمز، زمان طلایی برای افزایش کیفیت میوه و بهبود طعم، رنگ و بازارپسندی آن میباشد.
استفاده از مونو پتاسیم فسفات به همراه آب آبیاری در چند مرحله یا محلولپاشی کودهایی با پتاسیم بالا مانند لوکس استار به این امر کمک زیادی میکند. برای استحکام و سفتی میوه و افزایش انبارمانی گیلاس میتوانید چند مرحله قبل از برداشت از کودهای کلسیمی استفاده کنید.
دقت داشته باشید در این دوره از رشد، علائم کمبود عناصر در برگها مشاهده میشود که عموماً بهخاطر بافت شنی خاک، کمبود عناصر میکرو بهویژه آهن در برگها مشهود است. در صورت مشاهده، استفاده از کودهای آهن به همراه آب آبیاری و یا محلولپاشی برگی میتواند مؤثر باشد.
مهمترین مرحله: پس از برداشت
اصلیترین و مهمترین مرحله در درختان گیلاس پس از برداشت میوه میباشد؛ زیرا تمایز یابی و القاح گل و گلانگیزی گیلاس بعد از برداشت در تیرماه شروع شده و ممکن است تا مردادماه طول بکشد. در این بازهی زمانی بر اثر گرمای بیش از حد تابستان ممکن است جوانههای تشکیلشده بسوزند و بار سال آینده ناقص شود. به هیچ عنوان در زمان تمایز یابی نباید به درختان تنش وارد شود. برای گذار از این مرحلهی حساس، ۴ مرحله تأمین کود انجام دهید:
۱. کود اوره به همراه آب آبیاری، برای جبران ازت از دست رفتهی درخت پس از چیدن گیلاس و کمک به تشکیل و رشد جوانههای زایشی سال بعد.
۲. یک هفته بعد، محلولپاشی عنصر روی (Zn) به همراه اسید آمینه. ترجیحاً از کود فروت سِت پرو استفاده کنید که حاوی اسیدهای آمینه، روی، بور و پتاسیم لازم برای تقویت بیشتر جوانهها میباشد.
۳. تابش مستقیم نور خورشید به جوانههای تازه تشکیلشده ممکن است باعث آسیب دیدن و حتی سوختن آنها شود. برای جلوگیری از تنش دمایی و افزایش مقاومت به گرمای تابستان، محلولپاشی اسیدهای آمینه به همراه جلبک دریایی بهشدت میتواند مؤثر باشد. (کود آنتیاسترس شرکت لوکس گرین، ترکیب قدرتمند جلبک دریایی و اسیدهای آمینه، میتواند گزینهی مناسبی باشد.)

فرمول کوددهی پاییزه و زمستانه درخت گیلاس
قبل از خزان کامل درختان در پاییز، محلولپاشی کود میکرو کامل باعث میشود عناصر غذایی بهصورت مضاعف در شاخهها ذخیره شوند و در سال بعد درخت با انرژی بیشتری شروع کند.
پس از خزان کامل و به خواب رفتن درخت، ایجاد شیار کود به عمق ۳۰ سانتیمتری زمین و تأمین عناصر غذایی، بهویژه سولفات آهن و فسفر، و استفاده از کودهای سوپر فسفات ساده، تریپل، مونو آمونیوم و دی آمونیوم فسفات برای جلوگیری از بیماریهای رایج ریشهای بهشدت مؤثر میباشد.
شما میتوانید با خرید کود فسفات مایع و با خرید کود فسفیت پتاسیم برخی از مواد مورد نیاز خاک را تامین کنید.
فرمول اندازهگیری کوددهی
به ازای هر سال سن درخت، ۴۰ تا ۵۰ گرم کود به فرم پودری و گرانوله استفاده شود. برای درختانی که سن مشخصی ندارند، از فاصلهی ۳۰ تا ۴۰ سانتیمتری زمین به ازای هر ۲.۵ سانتیمتر از قطر زمین میتوانید ۵۰ گرم کود استفاده کنید.
نتیجه گیری:
۱. محلولپاشی فروتست پرو قبل از باز شدن شکوفهها، ضریب تبدیل گل به میوه را بالا برده و از ریزش میوهچهها و آسیب جوانهها در سرمای بهاره جلوگیری میکند.
۲. استفاده از کلسیم و بور به همراه اسیدهای آمینه در دوران گلدهی، گردهافشانی را تقویت کرده و مانع بروز عارضه ساچمهای و ریزش شدید میوهها میشود.
۳. محلولپاشی کودهای حاوی هورمونهای جیبرلین، سیتوکنین و اکسین سبب افزایش تشکیل میوه و رشد یکنواخت آنها میگردد.
۴. در مرحله رنگگیری، مصرف مونو پتاسیم فسفات یا لوکس استار طعم، رنگ و کیفیت گیلاس را بهبود داده و بازارپسندی محصول را افزایش میدهد.
۵. محلولپاشی کودهای کلسیمی چند مرحله قبل از برداشت، استحکام میوه را بالا برده و انبارمانی و ماندگاری گیلاس را افزایش میدهد.
۶. پس از برداشت، مصرف اوره و فروتست پرو به همراه اسیدهای آمینه و عناصر میکرو، جوانههای زایشی سال بعد را تقویت کرده و انرژی درخت را بازیابی میکند.
۷. در تابستان، محلولپاشی اسیدهای آمینه و جلبک دریایی نقش مهمی در کاهش تنش گرمایی و جلوگیری از سوختن جوانههای تازه تشکیلشده دارد.
۸. در پاییز و زمستان، اجرای چالکود و تأمین عناصر ماکرو و میکرو همراه با کودهای فسفاته و سولفات آهن، استارت قوی درخت در بهار و افزایش باردهی سال آینده را تضمین میکند
سوالات متداول
-
برای جلوگیری از ریزش میوهچهها و عارضه ساچمهای شدن گیلاس چه کودی توصیه میشود؟
محلولپاشی فروت ست پرو قبل از باز شدن شکوفهها و هنگام تورم جوانهها با عناصر روی، بور، ازت و اسیدهای آمینه باعث تقویت جوانهها و کاهش ریزش میشود.
-
در زمان گلدهی برای افزایش گردهافشانی و جلوگیری از ریزش گل چه کودی بهتر است؟
استفاده از سوپرلوکس حاوی اسیدهای آمینه و هورمونهای گیاهی (اکسین، جیبرلین، سیتوکنین) همراه با کلسیم و بور، که بهصورت مهپاش بر روی شکوفهها مصرف میشود.
-
برای افزایش کیفیت، رنگ و سفتی میوه گیلاس در زمان تغییر رنگ چه کودی مناسب است؟
مصرف مونو پتاسیم فسفات یا کودهای پتاسیمی مثل لوکس استار همراه آب آبیاری و استفاده از کودهای کلسیمی پیش از برداشت.
-
بعد از برداشت گیلاس چه برنامه کودی برای تقویت جوانههای سال آینده وجود دارد؟
استفاده از اوره برای جبران ازت، سپس محلولپاشی فروت ست پرو (روی، بور، پتاسیم و اسیدهای آمینه)، و در ادامه کود آنتیاسترس لوکس گرین (جلبک دریایی + اسیدهای آمینه) برای جلوگیری از سوختگی جوانهها
-
درخت گیلاس برای تشکیل محصول اقتصادی به چه مقدار گردهافشانی نیاز دارد؟
تنها حدود ۱۰٪ از گلها باید به میوه تبدیل شوند تا بار اقتصادی شکل بگیرد.
-
درخت گیلاس چه مقدار نیاز سرمایی دارد و در کدام مناطق بهترین رشد را دارد؟
سالانه حدود ۹۰۰ ساعت دمای ۲ تا ۷ درجه سانتیگراد نیاز دارد و در مناطق سردسیری مثل آذربایجان، تبریز و کرمانشاه بهترین عملکرد را نشان میدهد.
-
چطور مقدار مناسب کود برای هر درخت گیلاس محاسبه میشود؟
به ازای هر سال سن درخت، حدود ۴۰ تا ۵۰ گرم کود پودری یا گرانوله لازم است. برای درختان با سن نامشخص، به ازای هر ۲.۵ سانتیمتر قطر تنه، ۵۰ گرم کود استفاده میشود.
