10 عامل کاهش شدید عملکرد در باغات که بسیاری نادیده میگیرند
هر سال، هر باغدار یا کشاورز برای رشد و بهرهگیری از درختان یا محصولات مختلف، علاوه بر مراقبت و کار شبانهروزی و طاقتفرسا، اقدام به هزینههای گوناگون و تغذیههای متنوع برای رشد و عملکرد بهتر مزرعه میکند. با این حال، ممکن است پس از هزینههای گزاف، نتیجه مطلوب به دست نیاید. برخی از مشکلات و عوامل محدودکننده بر اثر تأخیر در روند تغذیه و کنترل آفت و برخی بخاطر تشخیص نادرست و تجویز نادرست سم یا کود اتفاق افتاده و یکی از دلایل کنارهگیری برخی کشاورزان از فعالیتهای باغداری، ناامیدی و کاهش شدید عملکرد بوده، غافل از ریشهیابی این مسئله که چه عواملی باعث آسیب شدهاند.
در اینجا به بررسی برخی عواملی که باعث کاهش عملکرد باغات میشوند و برخی از آنها نادیده گرفته میشوند، میپردازیم.
۱. کوددهی نامنظم
تغذیه با برنامه منظم، در زمان صحیح و تعداد دفعات مناسب و نحوه صحیح کوددهی، از بهترین و تعیینکنندهترین عوامل در عملکرد محصولات کشاورزی است. به عنوان مثال در چه دورهای از محلولپاشی و چه دورهای کود آبیاری و چالکود استفاده کنیم. نادیده گرفتن این امر و تغذیه به روش سنتی یا با روشهای نامتعارف میتواند از دلایل کاهش شدید عملکرد باشد.

۲. تأخیر در زمان کنترل آفات و بیماریها
استفاده از سموم مختلف، قارچکشها و آفتکشها باید در زمان مناسب و بدون فوت وقت انجام شود. آفات زننده و مکنده، بدون توجه به شرایط آبوهوایی و دمایی، فعالیتهای خسارتزای خود را روی درختان و محصولات مختلف ادامه میدهند و باعث کاهش عملکرد میشوند.
از طرف دیگر، تأخیر حتی ۲۴ ساعت در کنترل، به شدت در جمعیت و تکثیر حشرات تأثیرگذار بوده و در مدت زمان کوتاه جمعیت بصورت تصاعدی بالا میرود. این امر در مورد قارچها و باکتریها نیز صدق میکند.
۳. آبیاری نادرست
نحوه نامناسب آبیاری از دیگر عوامل آسیب دیدن درختان و کاهش چشمگیر عملکرد است. آبیاری شدید در خاکهایی با بافت سبک و شنی باعث بروز بیماریهای مختلف قارچی و باکتریایی مثل پیتیوم، فوزاریوم و فیتوفترا در ریشه میشود و گیاه بیمار هرگز قادر به تولید محصول با کیفیت نخواهد بود. همچنین طولانی بودن مدار آبیاری در روزهای گرم و خشک تابستان سبب تنش خشکی و بروز شوک در درخت میشود. (با گرم شدن هوا دور مدار آبیاری را نزدیکتر کنید)

۴. آلودگی باغ یا مزرعه
باغ آلوده به علفهای هرز، شاخههای درختان را تحت تأثیر قرار میدهد و حتی برگهای آلوده باعث شیوع بیماری در درختانی میشود که تکثیر و رشد آنها تحت تأثیر قرار گرفته است. افزایش جمعیت آفات جانوری مانند موشهای صحرایی در محیط نیز با آلودگی باغ ارتباط دارد. رعایت پاکسازی و حفظ بهداشت باغ علاوه بر کنترل آفات، باعث افزایش کیفیت محصولات میشود.
۵. تشخیص اشتباه
یکی از اصلیترین دلایل کاهش عملکرد در باغات، تشخیص نادرست علائم، کمبودها و نیازهای درختان است، که عاملی تعیینکننده در کیفیت محصولات نهایی میباشد. برای اطمینان از این مسئله، بهتر است از آزمایش برگ استفاده شود. با انجام آنالیز برگ، مقدار عناصر موجود در برگ و عناصر غذایی مورد نیاز مشخص شده و میتوان از راههای مختلف اقدام به رفع آن نمود. دلیل اصلی این توصیه، شباهت علائم کمبود برخی عناصر به یکدیگر میباشد.
۶. تجویز نادرست
برای تغذیه، تأمین و رفع کمبود عناصر مورد نیاز گیاه، راهکارهای مختلفی وجود دارد. همچنین برای کنترل آفات، قارچها و بیماریها، گزینههای متعدد و تجویز درست کود یا سم مناسب هر شرایط، تأثیر زیادی در کیفیت عملکرد نهایی محصول دارد.
نقش کارشناسان و خبرگان کشاورزی در این مورد برجسته میشود، که از بین سموم مختلف چه گزینهای مناسب حشرات و چه گزینهای مناسب قارچ و برای خاک منطقه شما چه کودی مناسبتر میباشد.
۷. هرس اشتباه
هرس درختان به شکلهای گوناگون انجام میشود و هرس هر درخت با درخت دیگر، بسته به شرایط محیطی، تفاوت دارد. درختان دانهدار یا هرسدار، شکل هرس متفاوتی دارند و درختان آجیلدار مانند پسته و بادام شکل خاص خود را دارند. اگر این موضوع نادیده گرفته شود و بدون سنجش انجام شود، باعث ایجاد خسارت میشود.
۸. یخآب زمستانه
یکی از مؤثرترین و بهترین دلایل حفظ سلامت و کنترل آفات و حشرات خاص، یخآب زمستانه است؛ این آفات و حشرات در طی زمستان در خاک و سطح زمین تخمریزی میکنند. انجام عملیات یخآب زمستانه به منظور از بین بردن این آفات و حشرات است و نادیده گرفتن آن باعث افزایش جمعیت آفات در بهار سال بعد و ایجاد خسارت میشود.
۹. فروت ست
در سالهای گذشته، یکی از عوامل تعیینکننده میزان بار و کیفیت محصولات و افزایش تبدیل گل به میوه در درختان میوه، محلولپاشی فروت ست بوده است. طبق پایشهای انجام شده، باغات و درختانی که قبل از باز شدن شکوفهها عناصر مورد نیاز مانند روی، بور و ازت را دریافت کردهاند، کیفیت بالاتر و میوه بیشتری نسبت به بقیه درختان داشتهاند.
محلول پاشی فروتست منوت به اول فصل نبوده و پس از برداشت محصول و قبل از خران درختان بسیار موثر میتواند باشد. خرید فروت ست میتواند انتخاب خوبی برای باغ شما باشد.
۱۰. بیماریهای ریشهای محدودکننده عملکرد
هر چند ماه یک بار، بهتر است خاک پای درختان مختلف را زیر و رو کرده و از وضعیت سلامت ریشهها و عدم وجود بیماریهای قارچی ریشهای و همچنین حضور آفات آسیبزننده مانند کرم سفید ریشه اطمینان حاصل شود.

نتیجهگیری:
کاهش عملکرد در باغات، حاصل مجموعهای از عوامل است که نادیده گرفته میشوند. رعایت برنامه منظم کوددهی و تغذیه دقیق، کلید اصلی افزایش باردهی و کیفیت محصول است. کنترل به موقع آفات و بیماریها از آسیبهای غیرقابل جبران جلوگیری میکند. آبیاری مناسب و بهینه، سلامت ریشه و شادابی گیاه را تضمین میکند. پاکسازی و بهداشت باغ، از شیوع بیماریها و آفات جلوگیری میکند. تشخیص و تجویز صحیح توسط کارشناسان، از اشتباهات رایج جلوگیری میکند. هرس و یخآب زمستانه به حفظ ساختار درخت و کنترل آفات کمک میکند. نهایتاً، استفاده از فروت ست و پایش ریشهها، کیفیت و کمیت محصول را به شکل چشمگیر افزایش میدهد.
شما میتواند با خرید هیومیک اسید و خرید کود کامل به تقویت بیشتر درختان خود کمک کنید.
